Je product is duurzaam. Maar waar is het bewijs?
Merken en retailers die zich willen onderscheiden met duurzame producten, mogen voortaan geen loze duurzaamheidclaims meer maken. Dit najaar is namelijk een verordening van kracht die daaraan een einde moet maken. Ze zullen bijvoorbeeld een beroep moeten doen op certifcaten en keurmerken. Het delen van bewijs levert in de praktijk echter veel problemen op. GS1 werkt daarom samen met certificeringsinstanties aan oplossingen.
De nieuwe Europese verordening heet EmpCo wat staat voor Empowering Consumers for the Green Transition Directive. Hierin staat dat bedrijven niet zomaar kreten als ‘milieuvriendelijk’ of ‘CO2-neutraal’ op hun producten mogen zetten. Als ze dergelijke claims gebruiken, moeten bedrijven kunnen bewijzen dat ze kloppen. Certificaten kunnen dat bewijs leveren, mits de certificering gebeurt in overeenstemming met bepaalde ISO-normen. “Het belang van certificaten is door EmpCo enorm toegenomen”, weet Anouk Osinga, Programmamanager Sustainability bij GS1 Nederland. “We praten nu over certificaten, maar dat kunnen ook testrapporten of levenscyclusanalyses zijn.”
De nieuwe regels hebben niet alleen gevolgen voor merken en fabrikanten, maar ook voor retailers en marktplaatsen. Ook zij zijn in overtreding zodra ze producten met valse claims verkopen. “Wij zien dat deze partijen heel veel moeite hebben om certificaten op een betrouwbare manier te verzamelen en valideren”, legt Osinga uit. “Vaak worden ze in de vorm van een pdf-bestand als bijlage meegestuurd met een email. Als ontvanger ben je lang bezig met het opslaan, valideren en verwerken van een certificaat. Reken maar uit hoeveel mensen daarmee bezig zijn als je zoals bol 73 miljoen artikelen verkoopt.”
Onderzoek wijst uit dat producten over het algemeen beter verkopen als ze voorzien zijn van een duurzaamheidsclaim.
Groot afbreukrisico zonder bewijs
Het tijdsbeslag is niet het enige probleem. Een pdf is een statisch document, met informatie die gedateerd kan raken. “Het gebeurt soms dat een certificaat of keurmerk vroegtijdig wordt beëindigd, maar een pdf vertelt je niet of het document nog steeds geldig is”, verklaart Osinga. “Bovendien blijkt in de praktijk dat het product vaak niet goed op het certificaat wordt vermeld. Dan staat er dat het certificaat geldig is voor laptops van het model X, maar misschien verkoop je wel drie varianten van dat model. Hoe weet je dan voor welke variant het certificaat bedoeld is?”
Naast reputatieschade kunnen retailers en marktplaatsen een boete ontvangen als ze een claim communiceren die niet klopt. Die boete kan afhankelijk van het land oplopen tot maximaal tien procent van de jaaromzet. “Natuurlijk kun je als retailer of marktplaats ervoor kiezen om die duurzaamheidsclaims vanwege de hoge risico’s en kosten niet meer te communiceren, maar dan laat je potentiële omzet liggen”, zegt Osinga. “Onderzoek wijst uit dat producten over het algemeen beter verkopen als ze voorzien zijn van een duurzaamheidsclaim. En er zijn signalen dat ook de shopping-agents van AI-aanbieders de voorkeur geven aan producten met certificaten en keurmerken.”
Ook om te voldoen aan andere wetgeving
Osinga benadrukt dat niet alleen de EmpCo de verplichting oplegt om bewijzen aan te dragen voor duurzaamheidsclaims. Ook andere verordeningen zoals de CSRD, ESPR, PPWR en EUDR vergroten de behoefte om te laten zien dat je producten certificaten of keurmerken hebben. “Neem als voorbeeld de Forced Labour Regulation. Als je een audit krijgt, moet je bewijzen dat nergens in de keten dwangarbeid wordt toegepast. Ook dat kan met certificaten.”
Matchen van certificaten en producten
GS1 biedt verschillende oplossingen om certificaten gemakkelijker, sneller en betrouwbaarder te delen met ketenpartners. De eerste stap is het gebruik van het Global Trade Item Number (GTIN), de unieke productidentificatiecode van GS1 die op elk product staat, ook wel bekend als de EAN. “Als certificeringsorganisaties de GTIN op het certificaat vermelden, is voor iedereen meteen duidelijk bij welk product het certificaat hoort. Retailers en marktplaatsen hoeven dan niet meer zelf op basis van productnaam of productomschrijving het juiste certificaat aan het juiste product te koppelen”, legt Osinga uit.
De volgende stap is dat certificeringsorganisaties de statische pdf-documenten omzetten in machineleesbare datasets. Dat stelt ketenpartners in staat om deze data zonder menselijke tussenkomst in hun systemen te importeren en aan consumenten te communiceren. “Dat is alleen efficiënt als alle partijen daarvoor dezelfde datataal gebruiken”, licht Osinga toe. “Voor het delen van die data kunnen we weer gebruik maken van GS1 Digital Link, de standaard URL die aan elk uniek product is gekoppeld. Die link maakt het mogelijk om alle certificeringsdata vanuit de bron direct aan het product te koppelen. Daardoor ben je ervan verzekerd dat deze data altijd up-to-date is.
Pilot met Amazon
Op dit moment implementeren meerdere certificeringsinstanties de oplossingen van GS1. Eén van de koplopers is TCO Certified, het wereldwijde duurzaamheidscertificaat voor IT-producten. Samen met Amazon en GS1 heeft TCO Certified een pilot uitgevoerd. Osinga: “Onder de naam Climate Pledge Friendly heeft Amazon een duurzaamheidsprogramma opgezet. De producten die daaronder vallen, moeten over minstens één van de zestig onafhankelijke duurzaamheidscertificaten beschikken. Omdat Amazon die certificeringsdata digitaal wil ontvangen, hebben ze samen met TCO Certified en GS1 een oplossing gemaakt met de tools van GS1 voor het gestandaardiseerd vastleggen en delen van data.”
Hannes Mäki is als digital strategy manager van TCO Certified hier nauw bij betrokken. Hij ziet grote voordelen voor de hele keten. “In de praktijk blijkt het erg lastig om het juiste certificaat aan het juiste product te koppelen. Zeker voor grote retailers en marktplaatsen die honderdduizenden IT-producten aanbieden. Dat is een van de redenen waarom het aanleveren van GTIN’s een vereiste is voor alle IT-merken die hun producten door ons laten certificeren. Anders is het nagenoeg ondoenlijk om de status van alle certificaten correct bij te houden.”
Het koppelen van certificaten aan producten is vaak een proces waarbij spreadsheets heen en weer werden gestuurd en handmatige controles nodig waren. “In sommige gevallen kon dit betekenen dat een merk enkele weken moest wachten voordat het certificaat zichtbaar was op het platform van de retailer of marktplaats”, legt Mäki uit. “Door de oplossing van GS1 is dit vervangen door een volledig automatisch proces dat r
Het aanleveren van GTIN’s een vereiste is voor alle IT-merken die hun producten door ons laten certificeren.
Verschillende manieren van data delen
Carbon Trust is via het Climate Pledge Friendly-programma van Amazon in contact gekomen met GS1. “Samen met hen onderzoeken we hoe we de CO2-footprintdata van de producten met ons keurmerk kunnen uploaden richting Amazon”, vertelt Lilli Lorenzen, label parterships analyst bij de organisatie die producten beoordeelt op CO2-emissies en klimaatrisico’s. “Wij werken niet alleen met Amazon, maar ook met andere marktplaatsen. Het delen van CO2-footprintdata bezorgt ons veel werk, ook omdat elke partij weer andere Excel-bestanden vraagt.”
Carbon Trust heeft een eigen database waarin al die data voorhanden is. “Om dan steeds weer die data eruit te halen en in verschillende Excel-bestanden te stoppen, is simpelweg niet meer van deze tijd”, stelt Lorenzen. “Ook wij verzamelen GTIN’s, wat het delen van deze data een stuk gemakkelijker maakt. De GTIN helpt vooral om betrouwbare informatie over de duurzaamheid van producten op grotere schaal beschikbaar en beter zichtbaar te maken. Dat ondersteunt duurzamere keuzes en vergroot uiteindelijk de impact. Als we daarnaast een gemeenschappelijke datataal gebruiken, kunnen we allemaal veel tijd besparen. Dat is de toekomst. Daarnaast zien we veel potentie in digitale productpaspoorten. Ik denk dat het van grote toegevoegde waarde is als de data in het productpaspoort door onafhankelijke organisaties is gevalideerd.”
Als we een gemeenschappelijke datataal gebruiken, kunnen we allemaal veel tijd besparen. Dat is de toekomst.
Infrastructuur voor data
Cradle to Cradle Certified is een wereldwijde certificering van circulaire producten en eveneens erkend door het Climate Pledge Friendly-programma van Amazon. “Via ons digitale platform kunnen we een schat aan certificeringsdata op elk denkbare wijze ontsluiten via de transparantievoorwaarden die de bedrijven hanteren. Het middel daarvoor is de GTIN, de unieke identificatiecode die op elk product staat. Binnenkort starten we een pilot met Brabantia en GS1 om te onderzoeken hoe we deze data kunnen ontsluiten richting consumenten”, vertelt Nienke Steen, director consumer products & textiles bij Cradle to Cradle Certified.
De oplossingen van GS1 spelen in de pilot een cruciale rol. “GS1 levert de infrastructuur voor data”, vertelt Steen. “Op het moment dat een prullenbak van Brabantia wordt gecertificeerd, wordt er heel veel data verzameld door een onafhankelijke certificeringsinstantie. Die data zetten zij in een rapport, dat voorheen onder in een la verdween. Met de oplossingen van GS1 kunnen wij niet alleen de juiste certificering aan het unieke product koppelen, maar ook een samenvatting van deze data, zoals een digitaal productpaspoort, voor een breed publiek ontsluiten, bijvoorbeeld via marktplaatsen zoals Amazon of bol. Consumenten kunnen in de toekomst via deze marktplaatsen dus direct vanuit de meest betrouwbare bron, die van de certificeringsinstantie zelf, inzicht krijgen over een certificering.”
Nu vereist het delen en verwerken van certificeringen nog veel handwerk, weet Steen. “Vaak worden die in de vorm van een pdf-bestand naar retailers en marktplaatsen gestuurd. Daar zit dan een medewerker die handmatig de begin- en einddatum moet invoeren met de producten waarop de certificering betrekking heeft. Dat is een tijdrovend en foutgevoelig proces, dat we zo snel mogelijk moeten digitaliseren”, weet Steen.
Met de oplossingen van GS1 kunnen wij niet alleen de juiste certificering aan het unieke product koppelen, maar ook een samenvatting van deze data ontsluiten, zoals een digitaal productpaspoort.
Van claims naar bewijzen: samenwerken met certificeringsorganisaties
Samen met organisaties als TCO Certified, Carbon Trust en Cradle to Cradle Products Certified wil GS1 de komende maanden aan de slag met de verdere ontwikkeling van een gemeenschappelijke datataal die voor alle certificeringsorganisaties bruikbaar is. “De datataal die met TCO Certified en Amazon is getest, is vooral geschikt voor elektronische producten. Op basis hiervan willen we nu een uniforme, wereldwijde datataal ontwikkelen die ook voor alle andere certificaten en keurmerken geschikt is”, vertelt Osinga. “Daarvoor moeten we eerst een groot aantal stakeholders aan boord krijgen. Daarom zijn we op zoek naar retailers, marktplaatsen, merken en certificeringsinstanties die met ons mee willen denken over de toekomstige wereldwijde datataal.”
----------------
Kom maar de Amazon praktijkcase op RetailTrends Tech
Op 12 november geeft Kyle Bowman van Amazon op RetailTrends Tech om 14.30 uur in de Grote zaal (begane grond) een presentatie over vertrouwen op duurzaamheidsclaims in het AI-tijdperk. Over hoe betrouwbare productdata essentieel is in een AI-gedreven markt en hoe een gestandaardiseerde manier van data-uitwisseling met GS1 helpt om marketingtaal om te zetten in controleerbare feiten.
Meer weten of een pilot doen? Neem dan contact op met Anouk Osinga.