“Iedereen is het erover eens dat de hele agrifoodketen moet verduurzamen”
Voor verduurzaming van de agrifoodsector is het zaak om eenduidig duurzaamheidsprestaties te meten en data daarover te delen. Als één van de grondleggers van True Value Language speelt Alex Datema van Rabobank Nederland daarbij een prominente rol. Daarom is Datema sinds begin dit jaar lid van de Raad van Toezicht van GS1 Nederland.
Alex Datema werkt sinds 2023 bij Rabobank als Directeur Food & Agri. Daarvoor runde hij samen met zijn compagnon 35 jaar lang een melkveehouderij in Groningen. “Vanaf het begin ben ik bestuurlijk actief geweest. Eerst bij het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), later bij onder meer de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) en het Waterschap Noorderzijlvest”, legt Datema uit.
Ruim vijftien jaar geleden is Datema nauw betrokken geraakt bij het agrarisch natuurbeheer. Hij was medeoprichter en zeven jaar voorzitter van de koepelvereniging BoerenNatuur. In die hoedanigheid voerde hij veelvuldig gesprekken met landelijke politici en instellingen zoals Rabobank over het toekomstperspectief van de land- en tuinbouw. “Dat heeft uiteindelijk ertoe geleid dat ik door Rabobank gepolst ben voor de functie van Directeur Food & Agri”, vertelt Datema, die de dagelijkse leiding van de melkveehouderij inmiddels aan zijn compagnon heeft overgedragen.
True Value Language als uniforme taal
Tot zijn benoeming bij de Rabobank was Datema niet bekend met GS1 Nederland. “Natuurlijk kende ik de barcodes, maar ik wist niet dat daar een organisatie als GS1 achter zit. Laat staan dat dit een wereldwijd opererende organisatie is”, verklaart hij. “Omdat we binnen Rabobank op zoek zijn naar manieren om de land- en tuinbouwketen te verduurzamen, ben ik in gesprek geraakt met GS1 Nederland. Ik ontdekte al snel dat GS1 veel meer doet dan de barcodes op producten beheren.”
Het doel is om een uniforme methodiek te ontwikkelen om duurzaamheidsprestaties in de voedselketen te meten, waarderen en delen.
In de gesprekken merkte Datema al snel dat GS1 Nederland en Rabobank gedeelde belangen hebben. “Iedereen is het erover eens dat de hele agrifoodketen moet verduurzamen. Dan is het handig als de hele keten dezelfde data hanteert en op dezelfde wijze duurzaamheidsprestaties meet. Daar hebben we onder de naam True Value Language een uitgebreid traject voor opgezet.”
True Value Language wordt behalve door Rabobank ook ondersteund door GS1 Nederland en meer dan 25 andere partners. Het doel is om een uniforme methodiek te ontwikkelen om duurzaamheidsprestaties in de voedselketen te meten, waarderen en delen. Datema: “We hebben GS1 nodig om die data te koppelen aan producten en bedrijven en om die data door de keten te laten stromen.”
Verantwoording afleggen
Rabobank en GS1 Nederland vullen elkaar uitstekend aan, stelt Datema. “GS1 heeft uiteraard een uitvoerende en faciliterende rol. Als Rabobank kunnen we helpen om dit traject op gang te helpen met investeringen en financieringen. En als het traject eenmaal loopt, willen we de data uit de sector gebruiken om te controleren in hoeverre onze investeringen en financieringen de keten daadwerkelijk duurzamer maken.”
Met name op dat laatste vlak liggen kansen voor GS1 Nederland. “Op dit moment is de datastroom in de agrifoodketen vooral gericht op de producten die in de winkels komen te liggen. Wij willen die datastroom veel breder gaan inzetten, ook richting overheid en andere partijen die mede sturing willen geven aan de verduurzaming in de keten. Boeren kunnen de data gebruiken om verantwoording af te leggen aan de overheid. Wij willen die data gebruiken om risicoprofielen te kunnen opstellen.”
Toekomstige voedselsysteem
Als lid van de Raad van Toezicht brengt Datema zijn praktische achtergrond in. “Ik ben vooral door de praktijk geschoold. Ik weet uit eigen ervaring hoe bepaalde zaken gaan en wat wel en niet werkt. Daarnaast heb ik een duidelijke visie hoe ons toekomstige voedselsysteem eruit moet zien en hoe de sector zich moet ontwikkelen om die visie werkelijkheid te laten worden.”
Zelf hoopt Datema als toezichthouder ook zijn eigen kennis te verrijken. “Van elke nieuwe functie leer je weer. Mijn blik is nu vooral op Nederland gericht, maar ik hoop veel te leren over de wijze waarop dit soort datavraagstukken internationaal worden opgepakt. Hoe zet je de processen op die nodig zijn om afspraken te maken over hoe je data vastlegt en deelt?? Waarbij je als organisatie veel mensen weet te betrekken en toch slagvaardig blijft. Dat is iets wat ik kan leren bij GS1.”