GS1 past binnen eerste Europese normen voor digitaal productpaspoort
Ondanks dat het nog niet bekend is wat de inhoud moet zijn van een digitaal productpaspoort (DPP) is het nu wel duidelijk hoe zo’n paspoort technisch moet worden ingericht. De eerste Europese normen voor het DPP die nu zijn gepubliceerd beschrijven de basis voor productidentificatie, datadragers, gegevensuitwisseling, opslag, API’s en interoperabiliteit.
Michiel van Yperen, sustainability manager van GS1 Nederland: “Voor GS1 is de publicatie een belangrijke stap. Bedrijven kunnen o.a. de GTIN en de QR Code powered by GS1 (met GS1 Digital Link) gebruiken voor een DPP omdat die aansluiten op het Europese toegestane technische kader.”
Houvast voor bedrijven
Het DPP is onderdeel van de Europese Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR). De eerste toepassingen worden verwacht in de sectoren textiel, meubels, bouw, elektrische producten en batterijen. Het DPP moet productinformatie door de hele keten vindbaar, betrouwbaar en uitwisselbaar houden. Denk aan informatie over samenstelling, herkomst, reparatie, hergebruik en verwerking. Maar hoe blijft de juiste informatie gekoppeld aan het juiste product als dat product langs producenten, leveranciers, reparateurs, recyclers, consumenten en toezichthouders gaat?
De eerste Europese normen voor het digitaal productpaspoort geven organisaties meer houvast. Niet over wélke productgegevens per sector verplicht worden, maar over de afspraken die nodig zijn om die informatie bruikbaar te krijgen en te houden. Bedrijven die GS1 gebruiken, zoals producenten en retailers, kunnen hun bestaande datainfrastructuur dus inzetten voor een DPP.
De normen als technische bouwstenen voor een DPP
De zes gepubliceerde normen vormen samen de technische bouwstenen van het DPP. GS1 standaarden sluiten goed aan op deze normen omdat ze de vereiste functies invullen. Het gaat dan om de wereldwijd unieke identificatie van producten, locaties en partijen en datadragers zoals QR-codes met GS1 Digital links die de onderlinge uitwisselbaarheid van data tussen systemen waarborgen. Dit is de kern van wat GS1 al 50 jaar lang doet: het mogelijk maken van één wereldtaal voor het vastleggen en delen van productdata.
Wat regelen de nieuwe normen?
1. De juiste informatie bij het juiste product
Een productpaspoort begint met eenduidige identificatie. Producten, marktdeelnemers en locaties moeten herkenbaar zijn volgens dezelfde uitgangspunten. Alleen dan kan digitale informatie betrouwbaar worden gekoppeld aan het fysieke product.
De gepubliceerde normen:
1. EN 18219:2026 – Unique identifiers
Gaat over unieke identificatie van producten, bedrijven en locaties, zodat informatie blijvend aan het juiste product gekoppeld kan worden.
Relevante GS1 standaarden: GTIN, GLN, SGTIN, GS1 Digital Link.
2. EN 18220:2026 – Data carriers
Beschrijft welke datadragers gebruikt kunnen worden om toegang te geven tot een DPP en aan welke eisen die moeten voldoen, zoals scanbaarheid en machineleesbaarheid.
Relevante GS1 standaarden: QR Code powered by GS1, RFID/EPC.
2. Systemen die elkaar kunnen vinden en begrijpen
Een productpaspoort heeft pas waarde als verschillende partijen de informatie kunnen vinden, uitwisselen en gebruiken (= interoperabiliteit).
De gepubliceerde normen:
3. EN 18216:2026 – Data exchange protocols
Gaat over de manier waarop data gestructureerd en machineleesbaar tussen systemen wordt uitgewisseld. Interoperabiliteit staat daarbij centraal.
Relevante GS1 standaarden: GS1 Digital Link, GS1 WebVocabulary, EPCIS/CBV.
4. EN 18221:2026 – Data storage, archiving and data persistence
Richt zich op het opslaan, archiveren en langdurig beschikbaar houden van DPP-data.
Relevante GS1 standaarden: GDSN, Verified by GS1, EPCIS repositories.
5. EN 18222:2026 – Application Programming Interfaces (API’s)
Geeft richting aan gestandaardiseerde API’s voor het aanmaken, vinden, beheren en actualiseren van productpaspoorten.
Relevante GS1 standaarden: GS1 Digital Link resolver, EPCIS API, REST/JSON-LD.
6. EN 18223:2026 – System interoperability
Beschrijft hoe systemen dezelfde datataal en betekenis kunnen gebruiken, zodat informatie tussen partijen uitwisselbaar en bruikbaar blijft.
Relevante GS1 standaarden: GS1 Digital Link, GS1 Web Vocabulary, EPCIS/CBV en GDSN.
3. Veilige toegang tot data (deze normen worden later gepubliceerd)
Data in het DPP moet vindbaar en uitwisselbaar zijn, maar niet alle informatie is voor iedereen bedoeld. Sommige gegevens zijn openbaar, maar andere gegevens kunnen vertrouwelijk zijn of alleen beschikbaar voor specifieke partijen, zoals toezichthouders en reparateurs.
Hoe kunnen bedrijven aan de slag?
Van Yperen: “Op zich zijn de normen vrijwillig, maar omdat er vanuit de ESPR naar verwezen wordt, hebben ze een verplichtend karakter gekregen. De basisvereisten gaan over interoperabiliteit. Dit betekent dat verschillende systemen, organisaties en databronnen informatie op dezelfde manier kunnen uitwisselen en begrijpen. Het afwijken van deze normen zet je buitenspel omdat linken met systemen met ketenpartners anders niet mogelijk is.”
GS1 standaarden zijn volgens de normen direct bruikbaar als bouwstenen waarmee producenten, retailers en solution providers invulling kunnen geven aan de DPP-eisen van de EU.
- Voor DPP solution providers en IT-afdelingen van de bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de DPP informatie zijn de normen te vinden op het platform NEN-connect. Als zij voor hun DPP-oplossing gebruik maken van GS1 standaarden dan zijn die DPP’s qua systeemvereisten compliant aan wetgeving.
- Bedrijven die een DPP willen maken en al een GTIN (EAN) op hun product hebben staan, kunnen die gebruiken om via de QR Code powered by GS1 Digital Links aan te maken naar relevante informatie. Er is dus geen andere identifier of QR-code nodig.
- Bij de keuze voor een partij die een DPP kan maken kan gevraagd worden of die van GS1 gebruik maakt. Als dat zo is dan weet je dat het DPP aan de normen voldoet.
Meer weten? Volg het webinar 'How to become compliant with EU Digital Product Passport legislations: Guidance on the recent published European standards' - CEN-CENELEC’ op 26 juni a.s.
Hoe zijn de normen tot stand gekomen?
De normen zijn ontwikkeld in opdracht van de Europese Commissie binnen het kader van de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR). De uitwerking vond plaats in de gezamenlijke technische commissie CEN-CLC/JTC 24, met input van nationale normalisatie-instituten zoals NEN. Ook Nederlandse experts leverden via deze route inhoudelijke bijdragen. Jan Merckx van GS1 was de voorzitter van de Nederlandse NEN-werkgroep. Andere GS1 organisaties - zoals in Duitsland en Zweden – zijn ook betrokken bij de norm-organisaties in hun land.
Na consultatie, commentaarrondes en stemming zijn de eerste zes normen op 27 mei 2026 gepubliceerd. Aanvullende normen binnen dezelfde reeks volgen later en gaan over veilige toegang, betrouwbaarheid, authenticiteit en integriteit van data.